Paklijst Schotland

Wat neem je mee naar Schotland? Begin bij het materiaal

Op elke paklijst voor Schotland staat kleding in lagen. Wat er zelden bij staat, is waar die lagen van gemaakt moeten zijn. Katoen zuigt zich vol en blijft koud aanvoelen, ook als de zon weer doorbreekt. Merinowol en synthetische stoffen isoleren door als ze nat zijn.

Bij de buitenlaag let je op getapete naden, een capuchon met een klep die meedraait met je hoofd, en ventilatieritsen onder de armen. Waterafstotend is iets anders dan waterdicht. Neem ook een regenbroek met lange zijritsen: die trek je over je wandelschoenen aan, zonder je langs de weg uit te kleden.

• Reken in combinaties, niet in outfits: drie basislagen, twee middenlagen en één buitenlaag dekken een week.
• Neem een tweede paar schoenen mee, zodat het natte paar een dag kan bijkomen.
• Vraag bij aankomst of er een droogruimte is; een waslijntje met knijpers helpt ook.
• Stop je elektronica en reservekleding in waterdichte zakken, ook binnen in je rugzak.

Ga je vooral lopen, dan staat de complete uitrusting in de paklijst voor een wandelvakantie. Ken je dit van het westen van Ierland, dan sluit de paklijst voor Ierland er dicht op aan.

Wat je per seizoen anders inpakt

Het voorjaar is de rustigste periode: heldere dagen, weinig midges en langer wordende avonden. In de hoogte kan het tot laat in het voorjaar nog vriezen en sneeuwen, dus muts en handschoenen blijven mee.

In de zomer verandert je paklijst voor Schotland minder dan je hoopt. De regenjas gaat gewoon mee, alleen worden de lagen eronder dunner. Reken op stevige UV op de heuvels en op licht tot een uur of half elf 's avonds. Een slaapmasker en oordoppen maken in juni het verschil.

September en oktober zijn prachtig: kleurende glens, burlende herten en nauwelijks nog midges. De dagen korten wel snel, dus vanaf dan hoort een hoofdlamp in je dagrugzak. In december is het licht rond half vier al weg en zijn veel seizoensadressen dicht; neem dan een gewatteerde jas, schoenen met grip en een ijskrabber mee.

Hoeveel warme lagen je nodig hebt, lees je af aan het klimaatoverzicht boven aan deze pagina. De vuistregel geldt het hele jaar: pak op regen, niet op de weersverwachting van drie dagen voor vertrek. Trek je langs meerdere adressen, dan is de paklijst voor een rondreis een handige basis.

Midges en teken: het echte verhaal

Midges zijn geen constante, en dat scheelt je veel ellende. Ze vliegen niet meer zodra de wind boven ongeveer tien kilometer per uur komt, ze houden niet van felle zon en ze zijn het actiefst tussen twaalf en twintig graden, rond zonsopgang en zonsondergang.

Ook de plek telt mee. De ergste zwermen zitten in de west-Highlands en op de eilanden, langs vochtige en windstille oevers. Op de oostkust, op Orkney en Shetland en boven op een Munro heb je er nauwelijks last van. Een briesje op een open kade doet meer dan welke spray ook.

Teken zitten in hei, varens en hoog gras, precies waar de paden doorheen lopen, en krijgen op de meeste lijsten maar één regel. Draag hoge sokken of stop je broekspijpen erin, en doe elke avond een tekencheck in liezen, oksels en knieholtes. Een tekenpen werkt beter dan een pincet. Zie je later een rode ring rond de beet, ga dan naar een arts.

Rijden over de NC500 en de single track roads

Een single track road is één rijbaan breed, met om de zoveel honderd meter een passing place. Die uitwijkplaatsen zijn om elkaar te passeren en om sneller verkeer te laten inhalen, nooit om te parkeren of te fotograferen. Zie je in je spiegel een auto die haast heeft, ga dan opzij.

Reken op fors langere reistijden dan je navigatie voorspelt. Tachtig kilometer over smalle wegen kost al snel twee uur, zeker met schapen op de weg. Plan dus minder stops per dag.

• Je rijdt links en zit rechts in de auto; laat je bijrijder meekijken bij rotondes.
• In grote delen van de Highlands is geen bereik: download je route offline en neem een autolader mee.
• Naar Skye, Mull of de Hebriden boek je je CalMac-veerboot met auto vooraf; bij harde wind vervallen afvaarten, dus houd je essentiële spullen in een dagtas.

De bochtige wegen zijn berucht bij reisziekte, dus tabletten en een thermosfles maken de etappes aangenamer. Verder vult de paklijst voor een roadtrip deze lijst aan; ga je door naar Engeland, kijk dan bij de paklijst voor Engeland.

Slapen in Schotland: B&B, tent of camper

Schotse bed and breakfasts zijn klein en persoonlijk, met dunne muren en een gedeelde gang. Oordoppen, slippers en een toilettas met een haakje eraan maken dat comfortabeler.

Wildkamperen mag in Schotland: het Scottish Outdoor Access Code geeft je het recht om te voet met een kleine tent te overnachten, in klein gezelschap en maximaal twee of drie nachten op dezelfde plek, waarbij je alles weer meeneemt. Dat recht geldt niet voor campers, en rond Loch Lomond en de Trossachs gelden in het seizoen extra beperkingen.

Kampeer je wild, neem dan een tent met fijnmazig muggengaas, een schepje en afvalzakjes; de rest staat in de kampeerpaklijst. Reis je met een camper of huurbusje, boek dan in juli en augustus ruim vooruit, want de NC500 zit dan vol. De paklijst voor een camperreis helpt daarbij.

Wandelen door de glens en over de Munro's

Boven de boomgrens val je terug op jezelf. Neem naast je telefoon een papieren kaart en een kompas mee, en zorg dat je ze kunt gebruiken. Accu's lopen leeg in de kou en bereik is er niet.

Check voor een bergdag de Mountain Weather Information Service in plaats van de gewone weerapp. In het dal kan het zonnig zijn terwijl er op de top mist hangt en de wind je van de graat duwt. Houd altijd een extra warme laag, muts, handschoenen en iets te eten in je dagrugzak, ook op een mooie zomerdag. Ken je dit weer al, dan herken je veel in de paklijst voor IJsland.

• Gamaschen houden modder, natte hei en veengrond uit je schoenen; de paden zijn vaker drassig dan steenachtig.
• Wandelstokken sparen je knieën op de steile, losse afdalingen.
• Blarenpleisters, tape en reservesokken horen standaard in je dagrugzak; droge voeten bepalen hoe je dag eindigt.
• Laat je route en verwachte terugkomst achter bij je accommodatie.

Geld, whisky en de laatste praktische dingen

Contactloos betalen kan bijna overal, maar houd wat pond op zak voor honesty boxes langs boerderijwinkels, waar je je geld zelf in een kistje achterlaat, en voor kleine parkeerautomaten. De Schotse bankbiljetten van de Bank of Scotland, RBS en Clydesdale zijn gewoon geld, maar ze zien er anders uit dan Engelse biljetten en worden in Engeland niet overal even makkelijk aangenomen. Geef ze dus uit voordat je Schotland verlaat.

Wil je whisky mee terug, dan mag je één liter sterke drank per persoon vrij invoeren. Die fles gaat in je ruimbagage, dus verpak hem stevig in kleding of een flessenhoes. Neem ook een opvouwbare tas mee; tweed en wol nemen meer ruimte in dan je denkt.

Ga je naar een whiskyproeverij of een kasteelhotel, pak dan één nette outfit en schoenen die niet naar veengrond ruiken. Vul je fles verder gewoon aan de kraan, het water is uitstekend. Stekkertype, tijdsverschil, valuta en de actuele visum- en reisadviesinformatie staan in het datablok boven aan deze pagina.