Paklijst Madeira

Wat neem je mee naar Madeira? Regel eerst je wandelroutes

Het grootste struikelblok op Madeira past in geen enkele tas. Alle dertig officiële PR-wandelroutes zijn tegenwoordig betaald, en je reserveert vooraf een startmoment in een tijdslot van een half uur. Spontaan een levada in lopen kan dus niet meer. Wie zonder geldige reservering bij de start staat, wordt teruggestuurd of riskeert een boete.

Reserveren doe je online via het SIMplifica-platform van de regionale overheid. Je betaalt een paar euro per persoon per route en flink meer voor de zware PR1 van Pico do Arieiro naar Pico Ruivo. Kinderen onder de twaalf lopen gratis mee, maar moeten wel op de reservering staan. Wandel je een hele week, kijk dan naar de dag- en meerdaagse passen, want dat scheelt op een actieve week.

• Je krijgt een QR-code per mail die bij de start wordt gescand. Bewaar hem als schermafbeelding én op papier, want in de bergen valt het bereik weg.
• Zet realistische starttijden neer, inclusief de rijtijd over de bergwegen. Te laat komen betekent meestal dat je je tijdslot kwijt bent.
• Controleer vlak voor vertrek of je route open is. Paden gaan hier regelmatig dicht na aardverschuivingen, vallende stenen of storm, soms maandenlang.
• Bedenk per wandeldag een alternatief, zodat een afzetlint geen verloren dag wordt.

Levada's in de praktijk: tunnels, smalle randen en modder

Over de schoenen bestaat weinig discussie, maar over één detail wel: neem ze ingelopen mee. Nieuwe schoenen en vijftien kilometer natte stenen leveren gegarandeerd blaren op. Houd daarnaast een tweede paar sokken en droge kleding in de auto, want natte voeten zijn in het groene noorden eerder regel dan uitzondering.

De hoofdlamp uit de lijst hierboven is geen speeltje. Routes als de Levada do Caldeirão Verde en de Levada das 25 Fontes lopen door lange, pikdonkere tunnels waar het van het plafond drupt. Het lampje van je telefoon geeft te weinig licht en houdt een hand bezet, precies de hand die je tegen de wand wilt leggen.

Wat vrijwel nergens staat: veel levada's lopen over een smalle muur met aan één kant een steile afgrond zonder reling, en op de PR1 zitten passages die in de rotswand zijn uitgehakt. Heb je hoogtevrees, dan is je routekeuze belangrijker dan wat er ook maar in je rugzak zit. Kies dan de brede, vlakke levada's. Verder pak je in zoals voor een paklijst voor een wandelvakantie.

Het weer lezen op een eiland met tien microklimaten

De zuidkust rond Funchal en Ponta do Sol is het warmst en droogst, terwijl de noordkust rond Porto Moniz, São Vicente en Santana de wolken en de regen opvangt. Boven ongeveer duizend meter zit je bovendien regelmatig bóven het wolkendek in de volle zon, terwijl het aan de kust grijs is. Andersom hangt de top soms in de mist op een stralende dag in Funchal.

Kijk daarom niet naar één weerbericht. Het Portugese weerinstituut IPMA geeft aparte verwachtingen voor het noorden, het zuiden en de bergen. Je kiest je route dus 's ochtends op basis van het weer, en daarom heb je de spullen voor zon, regen én kou tegelijk bij je. Blijf je aan de zonnige zuidkust, dan lijkt je bagage op die van een paklijst voor een zonvakantie, met een fleece erbovenop.

Met de huurauto over de bergwegen

Neem een kleine auto en geen grote. De dorpsstraatjes, haarspeldbochten en oude bergweggetjes zijn smal, en parkeren bij de startpunten gaat veel makkelijker met een compacte wagen. In Funchal parkeer je het best in een garage, want gratis op straat staan in het centrum eindigt vaak met een bekeuring of de wegsleepdienst.

Rem bergafwaarts op de motor door terug te schakelen, anders raken je remmen op de lange afdalingen oververhit. Op smalle bergwegen heeft stijgend verkeer voorrang, dus reken erop dat jij af en toe achteruit een uitwijkplaats in moet. De reisziektetabletten uit de lijst zijn hier echt functioneel, zeker voor kinderen op de achterbank. Verder pak je in als voor een paklijst voor een roadtrip.

Houd in de kofferbak een vaste bergtas met fleece, regenjack, muts en droge sokken, dan schakel je bij elke stop bij. Denk er bij het boeken aan dat wandelstokken in de ruimbagage moeten, zoals de paklijst voor een vliegvakantie ook aangeeft.

Zwemmen op Madeira: lavabaden, kiezels en de oceaan

Zwemmen kan het hele jaar door, maar bijna nooit op geel zand. Je gaat het water in vanaf zwarte kiezels en rotsen, zoals bij Praia Formosa, en alleen bij Calheta en Machico ligt ingevoerd zand in een baai. Daarom staan waterschoenen niet voor niets in de lijst hierboven: de vulkanische bodem is scherp en natte lavarotsen zijn spekglad.

Bij de natuurlijke zwembaden van Porto Moniz betaal je een kleine entree en zijn er kleedkamers en douches. Waterpeil en golfslag hangen van het getij af, en bij ruwe zee kunnen de baden dicht zijn. Ga vroeg of laat op de dag, want tussen elf en drie arriveren de touringcars. Het water is helder genoeg om te snorkelen, en wil je er echt onder, kijk dan in de lijst voor een duikvakantie.

• Op zoek naar walvissen en dolfijnen? Op een snelle rubberboot word je nat en waai je koud, op een catamaran kun je vaak zwemmen. Trek je zwemkleding vooraf aan en neem een windjack en handdoek mee.
• Wil je toch een eindeloos zandstrand, plan dan Porto Santo. De veerboot doet er zo'n twee tot tweeënhalf uur over per kant en kan flink deinen, terwijl vliegen een kwartier duurt.

Inpakken per maand: wandelseizoen, regen en de grote feesten

Het voorjaar, ruwweg maart tot mei, is het fijnste wandelseizoen: aangename temperaturen, veel water in de levada's en een uitbundig groen eiland. In de zomer is het aan de zuidkust warm en droog, maar op de toppen kan het bij zonsopgang richting het vriespunt gaan. Wie de PR1 bij zonsopgang loopt, neemt ook in juli een muts en dunne handschoenen mee. De winter is mild aan de kust, al is het noorden dan echt nat.

Ook de kalender bepaalt je koffer. Val je in Carnaval in februari of maart, of in het Bloemenfestival zo'n twee weken na Pasen, reken dan op drukte in Funchal en afgesloten straten. In juni is er het Atlantisch Festival met vuurwerk, en de oudejaarsnacht boven Funchal is wereldberoemd. Voor die avonden pak je iets nets én iets warms, want je staat uren buiten. Madeira is groener en wisselvalliger dan een paklijst voor Tenerife of de paklijst voor Lanzarote doet vermoeden.

Funchal, contant geld en uit eten

Neem meer klein contant geld mee dan je in Nederland gewend bent. Pinnen kan bijna overal, maar op de Mercado dos Lavradores, bij kraampjes, in dorpsbarretjes en bij sommige parkeerautomaten reken je makkelijker met munten en kleine biljetten, net als op het vasteland in de paklijst voor Portugal.

Voor een avond uit in Funchal is dat nette setje uit de lijst geen overbodige luxe, want in de betere restaurants en hotelbars kom je in wandelkleding vreemd binnen. Sla je wandelsnacks in bij een dorpssupermarkt, want op veel routes zijn onderweg geen voorzieningen en geen drinkwater. Proef gerust een poncha in een dorpscafé, maar plan die niet vlak voor de afdaling over de bergwegen.