Paklijst Treinreis

Wat neem je mee op een treinreis? Begin bij de bagageregels

Het prettigste verschil met vliegen merk je al aan de keukentafel. Er staat geen weegschaal en er geldt geen honderd-milliliterregel. Je volle fles shampoo mag mee, en die liter water van het perron neem je gewoon aan boord. Dat maakt je toilettas een stuk eenvoudiger.

Helemaal vrij is bagage alleen niet, want elke vervoerder hanteert eigen maten. Eurostar rekent op twee stuks bagage plus handbagage, met koffers tot ongeveer 85 centimeter lang. TGV INOUI houdt maximaal 130 bij 90 centimeter en 23 kilo per stuk aan. Een fiets zonder hoes levert op Franse hogesnelheidstreinen een stevige boete op, en in de nachttrein reserveer je de fietsplek verplicht vooraf.

In de praktijk is niet de regel je begrenzing, maar het bagagerek en de trap. Een backpack van veertig tot vijftig liter of een middelgrote koffer past overal, een grote reiskoffer nergens comfortabel. Stations als Milaan Centraal en Praag hebben perrons zonder lift, en daar gaat je tas met de hand overheen. Reis je verder met alles op je rug, dan sluit de paklijst voor backpacken daar goed op aan.

Waar je je tas laat als je eenmaal zit

In de meeste Europese treinen heb je drie plekken voor je bagage. Het helpt om te weten welke je zoekt voordat je instapt.

• Het rek boven je stoel, bedoeld voor kleine tassen en jassen
• De stapelrekken bij de deur of achter in het rijtuig, voor koffers en grote rugzakken
• De ruimte tussen de rugleuningen van twee stoelen die met de ruggen tegen elkaar staan

Stap je op een tussenstation in, dan zijn die rekken vaak al bezet door reizigers van het beginstation. Met een zachte backpack klem je hem desnoods tussen je voeten. Een harde koffer heeft die luxe niet.

De rekken bij de deur zijn ook de plek waar tassen verdwijnen tijdens een stationsstop. Kies een stoel waarvandaan je je tas kunt zien, of zet hem met een dun kabelslot vast aan het rek. Val je op een lange dagrit in slaap, doe dan de riem om je enkel. Op een rondreis door meerdere landen wordt dat vanzelf routine.

Reserveringen en apps regel je voor je vertrekt

Je interrail- of eurail-pas geeft je toegang tot het net, maar geen zitplaats. In Frankrijk, Italië en Spanje is reserveren op hogesnelheidstreinen verplicht, en dat is een aparte kostenpost naast je pas. In het hoogseizoen zitten die treinen maanden vooruit vol. Voor elke nachttrein geldt de reserveringsplicht ook, zelfs met een eersteklaspas, dus boek tussen mei en september ruim van tevoren.

Zet de Rail Planner-app klaar met offline dienstregelingen en installeer DB Navigator ernaast voor actuele vertragingen, want onderweg heb je lang niet altijd bereik. Maak ook schermafbeeldingen van je pas, je reserveringen en je verblijfsbevestigingen, zodat een lege accu nooit betekent dat je zonder geldig ticket zit. Ga je van Rome naar Florence en Venetië, dan helpt de lijst voor een treinreis door Italië je verder.

Ga je met de Eurostar naar Londen, dan heb je sinds de Brexit een paspoort nodig. Een ID-kaart volstaat niet meer. Wees zestig tot negentig minuten voor vertrek op het station, want er is een grens- en veiligheidscontrole en de poortjes sluiten strikt een halfuur voor vertrek.

De nachttrein: zitplaats, couchette of slaapwagen

Wat je meeneemt voor een nacht in de trein hangt volledig af van waar je ligt. Dat verschil bepaalt je paklijst.

• Zitplaats: het goedkoopst en het zwaarst. Reken op een halve nacht slaap en op een trui of sjaal die dienstdoet als deken
• Couchette: vier of zes bedden per compartiment, met een deken en een kussen erbij. Je slaapt in je kleren, dus neem iets waarin dat prettig zit
• Slaapwagen: je deelt met maximaal drie personen, je bed is opgemaakt en je hebt een eigen wastafel. Hier zijn een slaapshirt en een klein toilettasje genoeg

Het toilet zit vrijwel altijd buiten je coupé, aan het eind van het rijtuig. Slippers, je tandenborstel en een klein tasje binnen handbereik schelen je midden in de nacht een hoop gedoe op een schommelende gang.

Doe je compartiment op slot als dat kan en zet je grote tas vast met een hangslot. Je paspoort, telefoon en geld houd je onder je kussen of op je lichaam. Ga je met de nachttrein naar Oostenrijk, dan stap je bovendien uit in een klimaat dat een stuk koeler is dan waar je instapte.

Eten, drinken en de uren zonder restauratiewagen

Internationale hogesnelheidstreinen hebben meestal een bar- of restauratierijtuig. Op regionale trajecten en op veel routes in Oost-Europa is er niets te koop, ook niet op een rit van zes uur. Kijk vooraf welk type trein je hebt, dan weet je of je eten mee moet nemen.

Sla in bij een supermarkt naast het station in plaats van in de stationswinkel. Brood, fruit, noten en repen kosten daar een fractie, en je hebt in één keer je lunch en je avondeten. Kies verpakkingen die je kunt hersluiten, want een uitklaptafeltje is smal. Een lepel, een mesje en wat vochtige doekjes mogen in de trein gewoon mee, in het vliegtuig niet.

Laagjes, seizoen en de airco die er soms niet is

Moderne hogesnelheidstreinen koelen in de zomer stevig door. Ook bij vijfendertig graden buiten zit je binnen in een koude coupé, soms uren achter elkaar. Op oudere rijtuigen en op veel routes in Zuidoost-Europa is er juist geen koeling. Dan helpen dunne, luchtige kleding en genoeg water je verder dan welk vest ook.

Werk daarom met drie laagjes: een dunne basislaag, een trui of vest en een windjack of regenjas. Daarmee dek je een zomerse middag in Rome en een koele nacht door de Alpen af met dezelfde spullen. Reis je in het voor- of naseizoen door Scandinavië of over de bergpassen, dan komen een muts, dunne handschoenen en thermisch ondergoed erbij, want perrons zijn open en tochtig. In de lijst voor Zwitserland staat hoe dat in de bergen uitpakt.

Je schoenen bepalen je dag meer dan je kleding. Eén paar ingelopen schoenen voor de stad, plus slippers voor het verblijf en de nachttrein, is genoeg. Hop je van centrum naar centrum, dan sluit de lijst voor een stedentrip daar mooi op aan.

Reis je met kinderen, met een laptop of alleen?

Met kinderen loont het om vroeg te boeken en een familiecompartiment of plekken bij elkaar te reserveren. Zo zit je gegarandeerd samen en houd je je bagage in het zicht. Download films en afleveringen vooraf, want de wifi valt weg zodra je een tunnel in rijdt. In de lijst voor reizen met kinderen staat wat er verder in de tas hoort.

Werk je onderweg, dan is de trein bijna een kantoor. Veel internationale treinen hebben stopcontacten bij de stoel en gratis wifi. Neem wel een dubbele adapter of een kort verlengsnoer mee, want stopcontacten worden gedeeld.

Reis je alleen, dan is je grens simpel: een tas die je zelf in één keer de trap op krijgt. Er is niemand die op je spullen let terwijl jij naar het toilet loopt, dus een hangslot is dan extra waardevol. Ga je één keer heen en terug voor een weekendje weg, dan werkt een trolley prima. Trek je vier weken door het continent, dan wil je een backpack met een goede heupband.