Paklijst Cambodja

Paklijst voor Cambodja: bij dollars telt het briefje net zo zwaar als het bedrag

Dat je in Cambodja vooral met Amerikaanse dollars betaalt, weten de meeste reizigers wel. Wat veel mensen pas bij de eerste marktkraam ontdekken, is dat de staat van het briefje bepaalt of je er iets mee kunt. Een scheurtje in de rand, een vlek of een biljet dat ooit door de was is gegaan, wordt vrijwel overal geweigerd. Vraag bij het bestellen van je dollars in Nederland dus expliciet om nieuwe, onbeschadigde biljetten.

Dat werkt ook de andere kant op. Krijg je wisselgeld terug, bekijk het dan even voordat je het wegstopt. Een gehavend briefje dat jij accepteert, raak je zelf ook niet meer kwijt.

Pinnen kan prima in Phnom Penh en Siem Reap, maar de automaten rekenen een vast bedrag per opname van al gauw vier tot zes dollar. Neem daarom in één keer een groter bedrag op in plaats van elke dag een beetje. De riel staat praktisch vast op zo'n 4.000 per dollar en is vooral kleingeld: alles onder een dollar krijg je in riel terug, en op lokale markten reken je er gewoon mee af.

Vaar je door naar Koh Rong of Koh Rong Samloem, neem dan genoeg contant geld mee vanaf het vasteland, want werkende geldautomaten zijn daar schaars tot afwezig. Verdeel je geld over een geldgordel, je dagrugzak en je grote tas, en houd een creditcard achter de hand voor noodgevallen. De koers en de basisinfo over de munt staan in het dashboard hierboven.

Inpakken voor Angkor Wat: zonsopkomst, gladde treden en strenge controle

Koop je Angkor Pass vooraf online bij Angkor Enterprise, de officiële verkoop. Dat scheelt je een rij bij het ticketkantoor op precies het moment dat je die tijd het hardst nodig hebt. Wil je de zonsopkomst zien, dan vertrek je rond half vijf uit Siem Reap. Een hoofdlamp, energierepen en een dun vest voor de frisse ochtend maken dat vroege uur een stuk aangenamer.

Draag dichte schoenen of instappers met grip. De treden zijn steil, hoog en onregelmatig, en na een bui zo glad als zeep. Bij de meeste tempels van Angkor houd je je schoenen aan, maar in pagodes en bij het Koninklijk Paleis in Phnom Penh gaan ze juist uit. Makkelijk aan en uit is dus de gouden regel.

Reken op een lange, warme dag met weinig schaduw. Neem anderhalf tot twee liter water per persoon mee in een hervulbare fles, plus een hoed of pet. De dresscode wordt bij de controleposten echt nagekeken, zoals ook in de checklist hierboven staat. Laat je drone thuis, want vliegen boven het tempelgebied mag niet zonder vergunning, en voer de apen niet: ze gaan brutaal genoeg zelf in je tas zoeken.

Reisapotheek voor Cambodja: dengue steekt overdag, malaria alleen op bepaalde routes

DEET is in Cambodja geen avondritueel. De mug die dengue overbrengt steekt juist overdag, ook midden in Siem Reap en Phnom Penh. Smeer onbedekte huid 's ochtends al in en herhaal dat na het zwemmen of na een zweterige tempelklim.

Malaria speelt vooral in afgelegen provincies als Mondulkiri en Ratanakiri en in junglegebied langs de grenzen, en veel minder rond Angkor, Phnom Penh en de kust. Of pillen zinvol zijn, hangt dus af van jouw route. Laat de GGD of een reisarts meekijken naar je reisplan en je vaccinaties, want DTP en hepatitis A zijn hier de standaard.

Neem je reisapotheek compleet mee uit Nederland. Cambodjaanse apotheken verkopen soms namaakmedicijnen, en je eigen medicatie hoort sowieso in de originele verpakking met bijsluiter. Tampons en sommige verzorgingsproducten zijn buiten de grote steden nauwelijks te koop, dus neem daarvan voorraad mee voor je hele reis. Goede ziekenhuizen zijn buiten Phnom Penh schaars, dus kies een reisverzekering die ook medische evacuatie naar Bangkok dekt.

Regenseizoen of droog seizoen: zo stem je je paklijst af

In het regenseizoen, ruwweg mei tot oktober, valt de regen meestal in korte, harde middagbuien. Een poncho, sneldrogende kleding en sandalen die tegen water kunnen helpen je dan meer dan een dikke regenjas, waarin je binnen tien minuten staat te koken. Stop telefoon, camera en papieren in een waterdichte zak of in ziplockzakjes, want vocht en schimmel zijn hier het grootste risico voor je spullen.

In het droge seizoen kleuren de onverharde wegen alles rood van het stof. Een dunne sjaal of buff over neus en mond is dan geen luxe, zeker niet achterin een tuktuk of achterop een scooter. Maart en april zijn bloedheet, met uitschieters ver boven de 35 graden rond Khmer Nieuwjaar: pak extra ORS of elektrolyten, je lichtste kleding en plan een pauze in de middag.

November tot februari is het aangenaamst, maar onderschat de avonden en de ijskoude airco in bussen niet: een dun vest blijft nuttig. Hoe temperatuur en neerslag per maand verlopen, zie je in de klimaatgrafiek in het dashboard hierboven. Rijg je meerdere landen aan elkaar, dan houdt de complete paklijst voor een rondreis het overzicht, en voor de heenreis zelf is de paklijst voor een vliegvakantie een handige aanvulling.

Backpacken door Cambodja: bussen, boten en eilanden zonder stroom

Kies een zachte rugzak of plunjezak in plaats van een harde koffer. Je bagage gaat op busdaken, achterin tuktuks en over de reling van een boot, en zacht materiaal overleeft dat een stuk beter. De basis staat in de paklijst voor backpacken. Voor Cambodja komen daar een paar dingen bij.

• Oordoppen en een slaapmasker voor de nachtbus, waar de karaoke soms tot diep in de nacht op vol volume staat
• Een kabelslot voor je tas, en je waardevolle spullen altijd bij je in de bus in plaats van in het bagageruim
• Een volle powerbank en een hoofdlamp voor Koh Rong en Koh Rong Samloem, waar de stroom regelmatig uitvalt
• Een lokale simkaart van Smart of Cellcard of een eSIM, want je Europese bundel werkt hier niet
• PassApp of Grab op je telefoon: daarmee rijd je tuktuk tegen een vaste prijs, zonder onderhandelen

Laat gerust de helft van je kleding thuis. In vrijwel elke stad en elk toeristendorp vind je wasservice die per kilo afrekent en je was dezelfde dag terugbrengt, keurig gevouwen. Drie sets kleding zijn genoeg, al duurt drogen in het regenseizoen wat langer.

Reis je over land verder, houd dan onbeschadigde dollars en een paar pasfoto's apart voor het visum aan de grens. De paklijst voor Thailand en de paklijst voor Vietnam sluiten aan op de meest gelopen routes, en loopt je reis door naar het zuiden, dan helpen de paklijst voor Maleisië en de paklijst voor Singapore je verder.

Respectvol reizen in Cambodja: meer dan de tempeldresscode

Tuol Sleng en de Killing Fields bij Phnom Penh zijn herdenkingsplekken, geen fotolocaties. Bedekkende, ingetogen kleding en rustig gedrag horen daar net zo goed bij als bij een tempel. Veel Cambodjanen hebben familie verloren in die jaren, en dat besef verandert hoe je er rondloopt.

In pagodes en bij mensen thuis gaan je schoenen én je hoofddeksel af, dus instappers besparen je veel gefrunnik. Raak niemands hoofd aan, ook niet dat van een kind, en wijs niet met je voeten naar mensen of naar boeddhabeelden. Een sampeah als groet, met je handen gevouwen voor je borst en een lichte buiging, doet wonderen.

Koop ter plekke een krama, de geruite Cambodjaanse sjaal. Hij werkt als zonnescherm, stofmasker, handdoek en extra bedekking bij een tempel, en een mooier souvenir bestaat er niet.

Geef niets aan bedelende kinderen en koop niets van kindverkopers bij de tempels, hoe lastig dat ook voelt, want het houdt ze uit school. Doneer liever aan een lokale organisatie. En blijf in afgelegen grensgebieden op de gebaande paden: buiten de toeristische gebieden heeft Cambodja nog altijd te maken met landmijnen.