Paklijst Cuba

Paklijst voor Cuba: hoeveel contant geld en waar je wisselt

Reken je hele reis vooraf door: overnachtingen, eten, taxi's, excursies en fooien. Tel daar een ruime buffer bij op en neem dat bedrag in euro's mee. Pinautomaten doen het wisselvallig, en passen die via een Amerikaanse bank lopen worden helemaal geweigerd. Reis je langs meerdere steden, dan helpt de paklijst voor een rondreis bij de rest van je voorbereiding.

Cubaanse peso's koop je niet vooraf in Nederland, want in- en uitvoer van de munt is verboden. Je wisselt dus pas ter plekke, en het liefst in kleine porties tegelijk. Peso's die je overhoudt, ben je namelijk kwijt. Wissel bij een bank, een officieel wisselkantoor of via je casa-gastheer, en nooit met iemand die je op straat aanspreekt.

Waar je wisselt maakt echt uit. De officiële bankkoers ligt fors onder wat de peso in het dagelijkse verkeer waard is, dus een hotelbalie is zelden de gunstigste keuze. Vraag je casa of je reisorganisatie wat op dat moment realistisch is. Houd daarnaast elke dag kleine coupures apart voor fooien, taxi's en de toiletjuffrouw.

Stroomuitval, internet en opgeladen blijven

Cuba zit midden in een energiecrisis. Geplande stroomonderbrekingen van acht tot twaalf uur, apagones, zijn in veel provincies dagelijkse kost. Pak je elektronica daarop in plaats van te hopen dat het meevalt.

• Twee powerbanks, of één van 20.000 mAh of meer. Laad ze op zodra er stroom is.
• Een hoofdlamp of kleine zaklamp. Valt het licht uit in een oud koloniaal pand in Havana, dan is het er echt donker, ook op de trap.
• Een oplaadbare handventilator. Casas hebben steeds vaker een generator of zonnepanelen, maar die trekken hooguit licht en een ventilator, geen airconditioning.
• Offline kaarten van Havana, Trinidad, Viñales en Varadero, een offline vertaalapp Spaans en je boekingsbevestigingen.
• Een adapter die zowel de Amerikaanse als de Europese stekkervorm aankan; het stopcontacttype staat in het dashboard bovenaan deze pagina.

Voor echt mobiel internet haal je een Cubacel Tur toeristensimkaart bij de ETECSA-balie op de luchthaven. Een Cubaanse eSIM bestaat niet, dus je hebt een telefoon met een fysiek simslot nodig die niet aan een provider vastzit. En ook mét simkaart valt de verbinding tijdens een stroomstoring vaak weg, omdat de zendmasten er dan net zo goed uit liggen. Powerbanks horen trouwens in je handbagage, zoals ook in de paklijst voor een vliegvakantie staat.

De reisapotheek die Cuba echt van je vraagt

Neem je eigen medicatie mee voor de hele reis plus ongeveer een week extra, want een dag vertraging is zo geregeld. Muggenspray met een hoge concentratie DEET hoort er zeker bij: dengue komt op het eiland voor en repellent is er nauwelijks te koop. Smeer ook overdag door, want de mug die dengue overbrengt steekt juist bij daglicht.

Doe er oplosbare elektrolyten of ORS bij, want dertig graden en een lange busrit drogen je sneller uit dan je denkt. Verdeel die hele set vervolgens over je handbagage en je ruimbagage. Raakt een koffer zoek, dan koop je in Cuba geen vervanging, ook niet voor lenzenvloeistof, een reservebril of tampons. Eén setje kleding en je oplader horen om die reden ook in je handbagage.

Papierwerk dat verder gaat dan de toeristenkaart

Naast je toeristenkaart of elektronisch visum vul je vooraf het digitale D'Viajeros-formulier in, met je inreisgegevens en je douaneaangifte. Je krijgt een QR-code die je bij aankomst laat zien, en elke reiziger heeft een eigen formulier nodig, ook baby's en kinderen. Daarop geef je ook aan of je iets te declareren hebt: contant geld vanaf ongeveer vijfduizend dollar en persoonlijke bezittingen boven ongeveer duizend dollar.

Print je papieren uit: een polisblad waarop de medische dekking duidelijk staat, je vluchtgegevens, de adressen van je casas en kopieën van je paspoort. Bij de immigratie wordt naar je eerste verblijfsadres gevraagd, en tijdens een stroomstoring heb je geen internet en misschien ook geen opgeladen telefoon.

Let daarnaast op als je ook naar de Verenigde Staten wilt: sinds januari 2021 sluit een bezoek aan Cuba je uit van reizen met een ESTA, omdat het land op de Amerikaanse lijst van staatssponsors van terrorisme staat. Je moet dan een regulier visum aanvragen bij de ambassade, en daar gaan al snel maanden overheen. Plan die volgorde bewust en pak voor die reis de paklijst voor Amerika erbij.

Slapen in een casa particular: wat dat betekent voor je koffer

In een casa particular krijg je handdoeken en beddengoed. Een grote badhanddoek kan dus thuisblijven; een kleine sneldrogende reishanddoek is genoeg. Oordoppen zijn hier geen luxe: hanen, straatmuziek, blaffende honden en het brommen van generators horen bij het geluid van een Cubaanse nacht.

Neem een rol wc-papier en zakdoekjes mee. In openbare toiletten, busstations en veel restaurants is papier er simpelweg niet, en bij de wc verwacht de toiletjuffrouw een kleine fooi in peso's. Zelf wassen is verder heel normaal: een universele wastafelstop, een tube geconcentreerd wasmiddel en een reiswaslijn schelen je twee dagen kleding. De complete paklijst voor backpacken gaat dieper op die aanpak in.

Cadeautjes voor je gastheer worden gewaardeerd, maar wees praktisch. Zeep, pijnstillers, leesbrillen, batterijen en pennen zijn nuttiger dan een souvenir uit Nederland. Geef ze aan je gastheer of je gids, en deel geen snoep uit aan kinderen op straat: dat werkt bedelen in de hand.

Onderweg over het eiland: bussen, colectivo's en brandstof

Zelf rijden is op dit moment riskant, want door het brandstoftekort zijn tankstations regelmatig leeg en kun je met een huurauto stranden. Een auto met chauffeur, de Viazul-bus of een colectivo is voorspelbaarder. Boek je Viazul-tickets ruim vooruit en reserveer een colectivo een dag van tevoren, want zo'n gedeelde taxi vertrekt pas als er genoeg passagiers voor dezelfde route zijn.

Kies een zachte reistas of backpack boven een harde rolkoffer: kinderkopjes in Trinidad en Havana, smalle trappen in casas en het bagageruim van lokale bussen zijn niets voor wieltjes. Houd altijd een compacte dagrugzak bij de hand met je documenten, geld, medicijnen en elektronica. Stop daar ook noten of repen in, want buiten de toeristenrestaurants is verse bevoorrading onvoorspelbaar. Plak je er een tweede land aan vast, dan sluit de paklijst voor Mexico goed aan.

Wat blijft thuis, en waarop je juist niet bezuinigt

Je drone laat je thuis: die wordt bij aankomst ingenomen, net als satelliettelefoons en professionele GPS-apparatuur. Dure sieraden, een opvallend horloge en merkkleding blijven ook staan. Cuba is relatief veilig, maar het contrast tussen wat jij draagt en wat een Cubaan verdient is groot, en wat thuisblijft kan niet kwijtraken. Overbodig zijn verder een klamboe en een slaapzak, want casas hebben beddengoed.

Waarop je niet bezuinigt: contant geld met buffer, je complete reisapotheek, DEET, zonnebrand met een hoge factor en die tweede powerbank. Dat zijn precies de spullen die je in Cuba niet even bijkoopt. Neem daarnaast één nette outfit mee voor de avond, want in de betere restaurants en clubs van Havana zijn een korte broek en slippers niet overal welkom.

Blijf je aan het eind nog een week aan het strand van Varadero of op een cayo hangen, dan vul je deze lijst aan met de paklijst voor een zonvakantie. Ga je het water in bij Playa Girón of María la Gorda, waar het rif dicht onder de kust ligt, dan is de paklijst voor een duikvakantie een handige aanvulling.